Osteoporosis ialah penyakit yang menjadikan tulang rapuh dan mudah patah. Selalunya ia tiada simptom sehingga berlaku patah tulang. Bagi penjaga, tugas utama ialah mencegah jatuh, memastikan ubat tulang diambil dengan betul, menggalakkan senaman yang selamat, dan memastikan pemakanan cukup kalsium dan vitamin D mengikut nasihat doktor.
Maklumat umum untuk penjaga. Diagnosis dan rawatan osteoporosis perlu ditentukan oleh doktor.
Memahami osteoporosis
Ulasan dalam The Lancet menerangkan osteoporosis sebagai keadaan di mana tulang kehilangan kepadatan dan kekuatan, sehingga meningkatkan risiko patah (Compston et al., 2019). Tulang yang paling kerap patah:
- Pinggul, biasanya akibat jatuh. Lihat patah tulang pinggul.
- Tulang belakang, kadang-kadang tanpa jatuh, dan menyebabkan sakit belakang atau badan membongkok
- Pergelangan tangan, apabila tangan menahan badan semasa jatuh
Cegah jatuh: keutamaan penjaga
Oleh sebab kebanyakan patah berlaku akibat jatuh, mencegah jatuh ialah langkah paling praktikal. WHO menyifatkan jatuh sebagai masalah kesihatan awam utama bagi warga emas.
- Buang permaidani longgar, wayar dan barang di lantai
- Pasang pemegang di bilik air dan tangga
- Pastikan pencahayaan cukup, termasuk lampu malam
- Gunakan kasut yang sesuai dan tidak licin di dalam rumah
- Minta doktor semak ubat yang menyebabkan pening atau mengantuk
Senaman yang selamat
Kajian Cochrane mendapati program senaman, terutamanya latihan imbangan dan kefungsian, mengurangkan kadar jatuh dalam kalangan warga emas yang tinggal dalam komuniti (Sherrington et al., 2019). Minta ahli fisioterapi merancang senaman yang sesuai, kerana sesetengah pergerakan, seperti membongkok dan memulas badan secara kuat, tidak sesuai untuk tulang yang rapuh.
Ubat dan pemakanan
- Ambil ubat tulang tepat seperti yang diarahkan. Sesetengah ubat osteoporosis ada cara pengambilan yang khusus. Baca arahan dan tanya ahli farmasi.
- Kalsium dan vitamin D: ikut nasihat doktor tentang makanan dan suplemen
- Protein yang cukup membantu kekuatan otot dan tulang
- Kurangkan merokok dan alkohol, kerana kedua-duanya faktor risiko
Bila perlu jumpa doktor
- Sakit belakang yang tiba-tiba, walaupun tanpa jatuh
- Ketinggian badan menurun atau badan makin membongkok
- Selepas sebarang jatuh, walaupun kelihatan tidak cedera
Bantuan di Caregiving.my
- Bantuan harian dan pengawasan untuk mencegah jatuh: penjaga peribadi. Caregiving.my menyenaraikan 102 penjaga individu.
- Senaman imbangan dan kekuatan: Caregiving.my menyenaraikan 613 penyedia fisioterapi
Soalan lazim
Adakah osteoporosis ada simptom? Biasanya tidak, sehingga berlaku patah. Sebab itu ramai hanya tahu mereka menghidap osteoporosis selepas jatuh dan patah tulang. Ujian kepadatan tulang boleh dibuat atas nasihat doktor.
Bolehkah warga emas dengan osteoporosis bersenam? Boleh, dan senaman yang betul membantu mengurangkan risiko jatuh. Minta ahli fisioterapi merancang senaman yang selamat untuk tulang rapuh.
Rujukan
- Compston JE, McClung MR, Leslie WD. Osteoporosis. Lancet. 2019. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)32112-3
- Sherrington C, et al. Exercise for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database Syst Rev. 2019. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012424.pub2
- World Health Organization. Falls (fact sheet). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls